وضعیت اعطای تسهیلات بانکی در ایران و تامین مالی کارآفرینان چگونه است؟

وضعیت اعطای تسهیلات بانکی در ایران و تامین مالی کارآفرینان چگونه است؟

تامین مالی به عنوان یکی از شاخص های ۱۱ گانه گزارش بانک جهانی می باشد:

این گزارش حاکی از آن است که ایران نسبت به سال گذشته ( رتبه ۹۷) به رتبه ۱۰۱ تنزل پیدا کرده که بیانگر افت وضعیت اعطای تسهیلات بانکی در ایران در دوره مورد مطالعه می باشد.

یکی از فاکتورها در شاخص تامین مالی، دانش وعمق اطلاعات اعتباری مردم است به این معنا که چقدر ما با بانک ها و خدمات آنها آشنا هستیم؟ موضوع دوم قدرت برابری دریافت وام است یعنی اگر یک کارآفرین کوچک به دنبال تامین مالی باشد با یک کارآفرین بزرگ مطرح در چه وضعیتی قرار می گیرد و بانک اولویت را به کدام یک خواهد داد؟

بدهکاران کلان بانکی چه کسانی هستند؟

طبق گزارش بانک مرکزی و سازمان بازرسی ، متاسفانه در قسمت برابری فرصت دریافت تسهیلات بانکی وضعیت خوبی نداریم و وام های چند هزار میلیارد تومانی به اشخاصی داده شده که بعضاٌ، ضمانت اخذ شده از ایشان به اندازه وثیقه یک وام ۱۰ میلیون تومانی هم نیست و نکته مهم اینکه بالاترین میزان عدم برگشت تسهیلات بانکی نیز مربوط به همین افراد است.

نظام بانکی ما متاسفانه در مولفه قدرت برابر دریافت تسهیلات ضعیف عمل کرده و باید گفت بانک های ایرانی قوی گرا بوده اند و اگر کسی قدرت سازمانی و پول و در نهایت رانت بیشتری داشت، امکان استفاده از تسهیلات بانکی برای وی فراهم تر بوده است.

نظام بانکی ایران (که در آن نرخ سودهای ۲۱ تا ۳۰ درصد دریافت و پرداخت می شود و عنوان بانکداری اسلامی دارد!) را اگر با نظام بانکداری اتحادیه اروپا مقایسه کنیم ، در آنجا نرخ سود بانکی ۷۵ صدم درصد است و حتی برای نگهداری پول شما در بانک نیز کارمزد دریافت می شود؛ بنابراین مدل بانکداری در ایران نتوانسته خودش را به مدل بانکداری اسلامی نزدیک کند.

به استناد گزارش بانک جهانی ما حتی در الگوهای تامین مالی و تنوع الگوها در این بخش نیز مشکل داریم و از سویی پولی که در تامین مالی فراهم می شود هم گران است. یکی از دلایل مهمی که کالایی در کشوری دور از ایران تولید و با قیمت ارزانتر از مشابه داخل به دست ما می رسد، عملکرد نظام بانکی است.

هزینه تامین پول در ایران گران است

باید از طریق نظام بانکی کشور قدرت دسترسی عموم مردم و کارآفرینان و کسب و کارهای کوچک را به تسهیلات افزایش دهیم و فرصت دسترسی نیز در این بخش تقویت شود.

وحید آب نیلی

مدرس دانشگاه و کارشناس خبره تعاون،کار و رفاه اجتماعی